Thắc mắc: Giãn não thất ở thai nhi có nguy hiểm không?

Hỏi: 

Chào bác sĩ! Vợ em đi khám thai định kỳ ở tuần 22, khi siêu âm bác sĩ có chẩn đoán thai nhi bị “giãn não thất”. Em không hiểu rõ lắm về giãn não thất ở thai nhi, có nguy hiểm không, giờ em phải làm gì? Mong bác sĩ giải đáp và tư vấn giúp em. Em xin cảm ơn!

H.C – Hai Bà Trưng, Hà Nội

Bác sĩ chuyên khoa trả lời: Giãn não thất ở thai nhi là gì?

Chào bạn! Trước hết, tôi rất hiểu sự lo lắng và bất an của hai vợ chồng lúc này. Tâm lý hoảng loạn khi nhận kết quả bất thường ở thai nhi là điều hết sức tự nhiên.

Để hiểu một cách đơn giản nhất, trong não bộ của thai nhi luôn có các khoảng trống chứa dịch, gọi là não thất. Dịch này có nhiệm vụ nâng đỡ, cung cấp dinh dưỡng và bảo vệ hệ thần kinh trung ương.

Bình thường, dịch tủy sẽ lưu thông liên tục giữa các não thất và tủy sống. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, sự lưu thông này bị tắc nghẽn hoặc dịch sản xuất quá nhiều khiến các não thất bị căng phồng và giãn rộng ra. Hiện tượng này được gọi là giãn não thất ở thai nhi.

Khi siêu âm, các bác sĩ sẽ đo đường kính ngã tư não thất bên của thai nhi để đánh giá mức độ:

✅Bình thường: Kích thước dưới 10mm

✅Giãn nhẹ: Từ 10mm- 12mm

✅Giãn trung bình: Từ 13mm -15mm

✅Giãn nặng (Úng não thủy/Tích dịch): trên 15mm

Lưu ý quan trọng: Nếu chỉ số đo được dưới 10mm, thai nhi hoàn toàn bình thường và bạn không cần quá lo lắng.

Giãn não thất có nguy hiểm đến thai nhi không?

Giãn não thất thai nhi có nguy hiểm hay không còn phải phụ thuộc vào mức độ giãn cũng như các bất thường đi kèm (nếu có).

✅Trường hợp giãn nhẹ (10mm -12mm): Đa số các trường hợp này là lành tính, không nguy hiểm. VÙng não thất có thể tự thu nhỏ về mức bình thường ở những tuần sau của thai kỳ mà không để lại di chứng nào ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của trẻ.

✅ Trường hợp giãn tiến triển hoặc nặng ( > 15mm): Tình trạng này có thể dẫn đến úng não thủy, làm gia tăng áp lực nội soi. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, hiện tượng ép mô não này sẽ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng vận động, ngôn ngữ và phát triển trí tuệ của bé sau khi sinh.

Nguyên nhân gây giãn não thất ở thai nhi

Có nhiều nguyên nhân khiến thai nhi bị giãn não thất, trong đó cần phải kể đến các nguyên nhân:

✅ Tắc nghẽn đường lưu thông dịch: Do hẹp cống não, dính hoặc xuất hiện dị tật bẩm sinh trong hệ thần kinh.

✅ Thai nhi bị nhiễm trùng bẩm sinh trong thai kỳ: Nếu thai phụ bị nhiễm các loại virus, vi khuẩn như Rubella… trong những tháng đầu tiên của thai kỳ, khả năng cao thai nhi cũng sẽ bị nhiễm.

✅ Thai nhi bị bất thường về di truyền hoặc nhiễm sắc thể: Tình trạng não thất ở thai nhi có thể đi kèm với hội trứng di truyền như hội chứng Down; hội chứng Edwards…

✅ Xuất huyết nội sọ ở thai nhi khiến cho quá trình hấp thu tự nhiên của dịch não tủy bị ảnh hưởng.

Việc cha mẹ cần làm khi thai nhi bị giãn não thất

Khi kết quả siêu âm cho thấy em bé có dấu hiệu giãn não thất, điều quan trọng nhất là bố mẹ cần phải giữ tâm lý ổn định, tránh hoảng loạn hay vội vã đưa ra quyết định tiêu cực.

Lúc này cha mẹ nên tuân thủ các bước khuyến cáo chuyên khoa sau:

✅ Bước 1: Khám và chẩn đoán chuyên sâu:

Bạn nên đến các bệnh viện tuyến đầu về Sản- Nhi hoặc Trung tâm chẩn đoán trước sinh uy tín để được các chuyên gia giàu kinh nghiệm trực tiếp siêu âm hình thai học chi tiết.

✅Bước 2: Thực hiện các xét nghiệm hỗ trợ:

Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• Chụp MRI thai nhi: Giúp quan sát rõ ràng cấu trúc nhu mô não mà siêu âm đôi khi bị hạn chế.
• Chọc ối: Nhằm tầm soát các bất thường về nhiễm sắc thể, đồng thời xác định xem thai nhi có bị nhiễm trùng từ mẹ hay không.
• Xét nghiệm máu của mẹ: Tìm các tác nhân gây nhiễm trùng (bộ xét nghiệm TORCH).

✅ Bước 3: Theo dõi sát sao qua từng tuần thai

Nếu bé chỉ bị giãn nhẹ đơn độc, bác sĩ sẽ hẹn lịch siêu âm định kỳ (thường mỗi 2–3 tuần/lần) để theo dõi tiến triển: xem kích thước não thất tăng lên, giữ nguyên hay tự ổn định lại.

Chẩn đoán hình ảnh ban đầu chỉ là căn cứ để theo dõi. Thực tế lâm sàng cho thấy rất nhiều em bé bị giãn nhẹ vẫn cất tiếng khóc chào đời hoàn toàn khỏe mạnh và phát triển thông minh. Tốt nhất lúc này, người mẹ cần giữ tinh thần lạc quan, chú trọng dinh dưỡng và tuân thủ chặt chẽ lịch khám thai định kỳ theo tư vấn của bác sĩ chuyên khoa. Nếu bạn còn bất cứ băn khoăn thắc mắc nào cần giải đáp. Chỉ cần để lại câu hỏi Tại đây! bác sĩ sẽ giải đáp, tư vấn miễn phí giúp bạn.

Chúc bạn có một thai kỳ khỏe mạnh, thai nhi phát triển tốt!

Khuyến cáo: Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức Y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.