NHẬN BIẾT DẤU HIỆU DẬY THÌ SỚM Ở CÁC BÉ GÁI

Dậy thì sớm ở các bé gái đang có xu hướng gia tăng. Đây là nỗi lo lắng của rất nhiều phụ huynh có con gặp vấn đề này. Bởi lẽ nếu không phát hiện kịp thời sẽ gây ra nhiều hệ lụy lâu dài.

“Thưa bác sĩ, con em mới 7 tuổi nhưng gần đây cháu bắt đầu phát triển ngực, nổi mụn trứng cá và tăng chiều cao nhanh,… Em rất lo lắng không biết đây có phải là dấu hiệu của dậy thì sớm ở bé gái không?”

Nhận biết dấu hiệu dậy thì sớm ở các bé gái

Bác sĩ CKI Sản phụ khoa Tạ Thị Hồng Duyên tại Phòng khám Đa khoa Quốc tế Hà Nội giải đáp: Những triệu chứng chị mô tả ở trên là dấu hiệu thường gặp ở những bé gái dậy thì sớm. Tuy nhiên, vẫn cần theo dõi thêm hoặc chị có thể đưa bé đi thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa.

Dậy thì sớm ở bé gái là tình trạng trẻ phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát trước 8 tuổi. Các biểu hiện thường gặp sau:

• Ngực phát triển sớm
• Xuất hiện lông mu, lông nách
• Chiều cao tăng nhanh trong thời gian ngắn
• Xuất hiện kinh nguyệt sớm
• Da nhờn, nổi mụn, có mùi cơ thể
• Thay đổi tâm lý: nhạy cảm, dễ cáu gắt, tò mò giới tính

Nếu trẻ trước 8 tuổi có các biểu hiện trên, cha mẹ cần đưa trẻ đi thăm khám càng sớm càng tốt.

Nguyên nhân gây dậy thì sớm ở bé gái

Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau:

Rối loạn hoạt động trục nội tiết trung ương

Sự hoạt hóa sớm của trục hạ đồi – tuyến yên – buồng trứng khiến cơ thể tiết hormone estrogen sớm hơn bình thường. Làm kích thích phát triển ngực, tử cung và các đặc điểm sinh dục thứ phát.

Yếu tố di truyền

Trẻ có mẹ hoặc chị gái từng dậy thì sớm sẽ có nguy cơ cao hơn. Nguyên nhân là do yếu tố gen ảnh hưởng đến thời điểm khởi phát hoạt động nội tiết sinh dục.

Thừa cân, béo phì

Mô mỡ tham gia vào quá trình chuyển hóa hormone, làm tăng nồng độ estrogen ngoại vi. Từ đó làm đẩy nhanh quá trình dậy thì diễn ra sớm hơn.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý

Việc ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo, đồ ăn chế biến sẵn, đặc biệt là thực phẩm chứa hormone tăng trưởng làm rối loạn nội tiết. Hệ quả là trẻ phát triển thể chất và sinh lý sớm hơn các bạn đồng trang lứa.

Tiếp xúc với hormone ngoại sinh

Việc sử dung mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, hoặc ảnh hưởng từ môi trường sống có thể làm trẻ vô tình hấp thụ estrogen và các chất tương tự hormone. Điều này dẫn đến kích thích phát triển sinh dục sớm.

Bệnh lý buồng trứng hoặc tuyến thượng thận

U buồng trứng, nang buồng trứng hoặc tăng sản tuyến thượng thận có thể làm tăng sản xuất hormone sinh dục, gây ra các biểu hiện dậy thì sớm không theo cơ chế sinh lý bình thường.

Thiếu vận động

Trẻ ít vận động, ngủ muộn, thường xuyên sử dụng thiết bị điện tử,… dễ bị rối loạn chuyển hóa và nội tiết. Tạo điều kiện cho dậy thì sớm.

Hệ luỵ dậy thì sớm nếu không can thiệp kịp thời

Dậy thì sớm ở bé gái không đơn thuần là tình trạng“phát triển sớm”. Trong nhiều trường hợp, điều này tiềm ẩn nhiều biến chứng phức tạp, ảnh hưởng đến thể chất, tâm lý và sức khỏe sinh sản.

Ảnh hưởng đến chiều cao trưởng thành

Dậy thì sớm làm đóng sụn tăng trưởng xương sớm.Trẻ ban đầu có thể cao vượt trội so với bạn bè nhưng sau đó ngừng phát triển sớm. Điều này khiến chiều cao khi trưởng thành thấp hơn so với tiềm năng di truyền.

 Rối loạn nội tiết kéo dài

Sự hoạt hóa hormone sinh dục quá sớm có thể gây mất cân bằng nội tiết lâu dài. Dẫn đến tình trạng rối loạn kinh nguyệt, rối loạn phóng noãn, ảnh hưởng đến chức năng sinh lý.

Dễ mắc bệnh phụ khoa 

Cơ quan sinh dục phát triển sớm khiến trẻ dễ gặp các vấn đề phụ khoa hơn. Đặc biệt nếu không được hướng dẫn vệ sinh đúng cách, trẻ có thể bị viêm âm đạo, rối loạn khí hư,…

Mắc hội chứng chuyển hóa

Phát triển sớm thường đi kèm rối loạn chuyển hóa, tăng nguy cơ béo phì, kháng insulin, rối loạn lipid máu. Về lâu dài có thể dẫn đến bệnh lý tim mạch hoặc đái tháo đường.

Nguy cơ bị xâm hại hoặc lạm dụng tình dục 

Sự phát triển sớm về hình thể trong khi nhận thức chưa hoàn thiện khiến trẻ dễ trở thành đối tượng bị chú ý. Nếu không được giáo dục và bảo vệ đúng cách, trẻ có thể đối mặt với nguy cơ bị xâm hại.

Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý – hành vi

Dậy thì sớm dễ khiến trẻ tự ti, xấu hổ vì khác biệt với bạn bè. Do sự thay đổi nội tiết nên trẻ thường lo âu, trầm cảm, thay đổi cảm xúc thất thường. Một số trẻ có xu hướng nổi loạn hoặc hành vi chống đối

Tăng nguy cơ mắc hội chứng buồng trứng đa nang

Rối loạn nội tiết kéo dài từ giai đoạn dậy thì có thể là nền tảng dẫn đến hội chứng buồng trứng đa nang – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh ở nữ giới.

Ảnh hưởng đến sinh sản trong tương lai

Các rối loạn nội tiết và buồng trứng nếu không được kiểm soát tốt có thể ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và chu kỳ kinh. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ,ang thai sau này.

Rủi ro mắc bệnh mạn tính khi trưởng thành

Một số nghiên cứu cho thấy dậy thì sớm có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch, rối loạn chuyển hoá, thậm chí là ung thư vú.

 Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Nếu trẻ có các biểu hiện dưới đây, cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám:

• Xuất hiện biểu hiện ngực phát triển nhanh, to lên bất thường
• Chiều cao của trẻ tăng “đột biến” chỉ trong thời gian ngắn
• Có kinh nguyệt sớm
• Da nhờn, dễ nổi mụn
• Vùng lông mu và lông nách bắt đầu mọc lông

Lưu ý: Cha mẹ không tự ý mua thuốc nội tiết hoặc can thiệp bất kỳ biện pháp nào tại nhà. Điều tốt nhất cho trẻ là thăm khám chuyên khoa để theo dõi tốc độ phát triển của trẻ để can thiệp đúng thời điểm.

Câu hỏi liên quan:

Bé gái mấy tuổi thì được coi là dậy thì sớm?

Bé gái được coi là dậy thì sớm khi xuất hiện các dấu hiệu sinh dục thứ phát trước 8 tuổi. Dấu hiệu thường gặp nhất là phát triển ngực, xuất hiện lông mu, tăng chiều cao nhanh hoặc có kinh nguyệt sớm. Tốt nhất nên thăm khám để đánh giá thêm tốc độ phát triển và xét nghiệm nội tiết để đảm bảo tính chính xác..

Dậy thì sớm có điều trị được không?

CÓ.  Bác sĩ sẽ cân nhắc nguyên nhân, độ tuổi và mức độ tiến triển để quyết định có cần dùng thuốc ức chế nội tiết hay không. Mục tiêu điều trị là làm chậm quá trình dậy thì, bảo tồn chiều cao và ổn định tâm lý.

Con mới phát triển ngực nhưng chưa có kinh nguyệt, có phải dậy thì sớm không?