Chảy sữa khi mang thai có nguy hiểm không? Bác sĩ giải thích từ A -Z

Câu hỏi của bệnh nhân:

“Thưa bác sĩ, em đang mang thai ở tháng thứ 6 thì bắt đầu thấy vùng ngực rỉ ra một ít chất lỏng màu vàng nhạt, hơi đặc. Em rất lo lắng không biết đây là hiện tượng gì, có phải là sữa non hay không? đặc biệt chảy sữa khi mang thai có nguy hiểm không ạ? Mong nhận được phản hồi từ bác sĩ. Em xin cảm ơn!

Bác sĩ chuyên khoa trả lời: Chảy sữa khi mang thai là gì?

Chào em! Trước hết, bác sĩ rất hiểu cảm giác hoang mang của em cũng như nhiều người lần đầu làm mẹ khi đột nhiên thấy cơ thể có thay đổi lạ.

Chảy sữa khi mang thai là hiện tượng chảy chất lỏng màu vàng nhạt, hơi dính tại ngứa, tên khoa học là Colostrum hay còn được gọi là sữa non.

Sữa non là dòng sữa đầu tiên mà cơ thể người mẹ tiết ra. Nó được ví như “giọt vàng” sinh học vì chứa hàm lượng đạm cực kỳ cao, giàu vitamin A, cùng một lượng khổng lồ các tế bào miễn dịch và kháng thể (đặc biệt là IgA). Dòng sữa này đóng vai trò như liều vắc-xin đầu đời, giúp bảo vệ hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch còn non nớt của em bé ngay khi chào đời.

Nhiều người nghĩ rằng chỉ sau khi sinh cơ thể mới tạo ra sữa. Thực ra, ngay từ tuần thứ 14 – 20 của thai kỳ, tuyến sữa trong bầu ngực của mẹ đã bắt đầu hoạt động thầm lặng để chuẩn bị nguồn thức ăn này cho bé rồi.

Tại sao mẹ bầu lại bị chảy sữa khi đang mang thai?

Khi mang thai, các nội tiết tố (hormone) sẽ bị ảnh hưởng. Việc mẹ bầu bị rỉ sữa non ở tháng thứ 6 xuất phát từ 3 nguyên nhân chính sau:

✅ Sự bùng nổ của Hormone Prolactin: Đây là hormone chịu trách nhiệm chính trong việc kích thích các nang sữa sản xuất sữa. Trong thai kỳ, nồng độ Prolactin trong máu tăng lên gấp nhiều lần so với bình thường.

✅ Sự phát triển của tuyến vú dưới tác động của Estrogen và Progesterone: Hai hormone này làm các ống dẫn sữa mở rộng, mô mỡ và tuyến sữa phát triển to ra (đó là lý do em thấy ngực mình tăng kích thước, căng tròn hơn).

✅ Sự co bóp nhẹ của tuyến sữa: Đôi khi, chỉ một hành động vô tình như nước ấm xối vào ngực khi tắm, sự ma sát của áo ngực chật, hoặc khi vợ chồng thân mật… cũng đủ làm các tế bào quanh tuyến sữa co nhẹ, đẩy vài giọt sữa non tích tụ ra ngoài.

Thời điểm sữa non xuất hiện

Mỗi người mẹ có một cơ địa khác nhau, do đó thời điểm xuất hiện sữa non cũng không ai giống ai:

✅ Tháng thứ 5 – 7 (Tuần 20 – 28): Đây là thời điểm phổ biến nhất. Rất nhiều mẹ bầu bắt đầu thấy rỉ vài giọt sữa non vào giai đoạn này.

✅ Những tuần cuối thai kỳ (Từ tuần 36 trở đi): Lúc này cơ thể chuẩn bị bước vào cuộc vượt ngục, lượng sữa non có thể tiết ra nhiều hơn, rỉ ra thường xuyên hơn.

✅ Từ quý 1 của thai kỳ (Tuần 12 – 14): Một số ít mẹ bầu có nồng độ hormone nhạy cảm có thể thấy rỉ sữa rất sớm.

✅ Đến tận lúc sinh mới có sữa: Ngược lại, có những mẹ bầu suốt 9 tháng 10 ngày ngực hoàn toàn khô ráo, chỉ sau khi em bé cất tiếng khóc chào đời thì sữa mới bắt đầu về.

Hướng dẫn cách phân biệt sữa non bình thường và bất thường

Để thai kỳ phát triển khỏe mạnh, sau đây sẽ là những thông tin hữu ích giúp bạn phân biết sữa nong bình thường (sinh lý) sữa non bất thường:

SỮA NON BÌNH THƯỜNG (HIỆN TƯỢNG SINH LÝ):

✅ Màu sắc sữa: Màu vàng nhạt, trắng đục hoặc trong suốt như nước dừa.

✅ Mùi hương: Mùi thơm nhẹ đặc trưng của sữa hoặc không mùi.

✅ Lượng sữa: Rỉ ra vài giọt, thỉnh thoảng mới xuất hiện.

✅ Biểu hiện ở ngực: Ngực căng nhẹ nhưng không đau buốt, không sưng đỏ.

✅ Triệu chứng đi kèm: Cơ thể hoàn toàn bình thường, không đau bụng.

SỮA NON BẤT THƯỜNG :

✅ Màu sắc sữa: Sữa có màu đỏ, hồng, nâu(lẫn máu) hoặc màu xanh xám.

✅ Mùi hương: Có mùi hôi, chua hoặc nồng khó chịu.

✅ Lượng sữa: Chảy ra nhiều liên tục, làm ướt sũng áo.

✅ Biểu hiện ở ngực: Bầu ngực đau nhức dữ dội, có khối u cứng, sưng đỏ.

✅ Triệu chứng đi kèm: đau gò bụng dưới, râm râm dạ con, rỉ máu âm đạo.

Những việc mẹ bầu nên làm và không nên làm khi chảy sữa trong quá trình mang thai

Ở giai đoạn này, việc chăm sóc vòng một đúng cách không chỉ giúp mẹ bầu cảm thấy dễ chịu mà còn bảo vệ an toàn cho thai nhi. Mẹ bầu hãy ghi nhớ các nguyên tắc vàng sau:

Những việc TUYỆT ĐỐI KHÔNG LÀM:

✅ Không nặn, không bóp đầu ti: Nhìn thấy sữa rỉ ra, nhiều mẹ có thói quen vắt thử xem có nhiều không. Đây là việc cực kỳ nguy hiểm! Việc nặn vú sẽ kích thích tuyến yên tiết ra hormone Oxytocin – đây là hormone gây co bóp tử cung, có thể dẫn đến sảy thai hoặc sinh sớm.

✅ Không chà xát mạnh khi tắm: Tránh dùng bông tắm hay xà phòng chà xát mạnh lên vùng đầu ti vì dễ gây tổn thương, nứt nẻ và nhiễm trùng.

Những việc NÊN LÀM ngay:

✅ Dùng miếng lót thấm sữa: Hãy mua các loại miếng lót thấm sữa dùng 1 lần hoặc bằng vải cotton mềm mại đặt vào trong áo ngực. Thay miếng lót 3 – 4 tiếng/lần để giữ vùng ngực luôn khô ráo, tránh vi khuẩn và nấm phát triển.

✅ Vệ sinh nhẹ nhàng: Mỗi ngày khi tắm, em chỉ cần dùng nước ấm và khăn xô mềm lau nhẹ nhàng xung quanh bầu ngực và đầu ti.

✅ Chọn áo ngực phù hợp: Mặc áo ngực làm bằng chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt. Tuyệt đối không mặc áo ngực có gọng kim loại cứng hoặc quá chật gây chèn ép, ứ đọng ống dẫn sữa.

Tóm lại: Đang mang thai tháng thứ 6, ngực rỉ vài giọt chất lỏng màu vàng nhạt, không đau bụng, không chảy máu âm đạo thì đây là hiện tượng chảy sữa non sinh lý hoàn toàn bình thường.

Mẹ bầu không cần phải quá lo lắng hay căng thẳng. Hãy giữ cho tinh thần luôn thoải mái, ăn uống đủ chất, uống đủ nước và thực hiện theo đúng các hướng dẫn vệ sinh ở trên. Trong các lần khám thai định kỳ sắp tới, bạn có thể trao đổi thêm với bác sĩ trực tiếp khám cho mình để thêm phần yên tâm nhé.

Chúc bạn có một thai kỳ an toàn, khỏe mạnh và bình an đón bé yêu!